Glikozydy stewiolowe – charakterystyka i znaczenie w żywności

Glikozydy stewiolowe to grupa diterpenowych glikozydów naturalnie występujących w liściach Stevia rebaudiana Bertoni. Ich wspólnym aglikonem jest stewiol, do którego przyłączone są różne reszty cukrowe (glukoza, ramnoza). Różnice w budowie chemicznej determinują profil sensoryczny poszczególnych związków (słodkość, posmak goryczkowy, lukrecjowy).

Do najważniejszych technologicznie glikozydów należą:

  • stewiozyd,
  • rebaudiozyd A,
  • rebaudiozydy D i M (lepszy profil sensoryczny, mniejsza gorycz).

Intensywność słodzenia glikozydów stewiolowych wynosi ok. 200-300 razy więcej niż sacharozy, przy jednoczesnej zerowej wartości energetycznej oraz braku wpływu na poziom glukozy we krwi, co ma istotne znaczenie w żywności dla diabetyków i produktach „sugar free”.

Aspekty prawne i technologiczne

W Unii Europejskiej glikozydy stewiolowe są dopuszczone jako dodatek do żywności E 960, zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1333/2008 oraz jego późniejszymi zmianami.
Limity ich stosowania są określane jako równoważnik stewiolu (steviol equivalents) i zależą od kategorii żywności (np. napoje, produkty mleczne, desery, suplementy diety).

Z punktu widzenia producenta kluczowe są:

  • kontrola rzeczywistej zawartości E 960 w produkcie,
  • weryfikacja profilu poszczególnych glikozydów (istotne przy jakości sensorycznej),
  • potwierdzenie zgodności z deklaracją etykietową,
  • stabilność glikozydów w trakcie procesu technologicznego i przechowywania.

Oznaczanie glikozydów stewiolowych – podejście analityczne

Oznaczanie glikozydów stewiolowych prowadzi się metodami chromatografii cieczowej. Metody te umożliwiają:

  • ilościowe oznaczenie sumy glikozydów stewiolowych,
  • rozdzielenie i identyfikację pojedynczych związków (np. stewiozyd vs. rebaudiozyd A),
  • ocenę czystości ekstraktów stewiowych stosowanych jako surowiec.

Badania mogą być realizowane zarówno w produktach gotowych, jak i w surowcach oraz półproduktach, co ma istotne znaczenie w kontroli dostaw i procesach R&D.

Badania w GBA POLSKA

GBA POLSKA oferuje oznaczanie glikozydów stewiolowych w żywności i suplementach diety z wykorzystaniem zwalidowanych metod chromatograficznych (LC).

Zakres badań obejmuje:

  • Dulkozyd A
  • Rebaudiozyd A
  • Rebaudiozyd B
  • Rebaudiozyd C
  • Rebaudiozyd D
  • Rebaudiozyd E
  • Rebaudiozyd F
  • Rebaudiozyd M
  • Rubuzozyd
  • Stewiolbiozyd
  • Stewiolmonozyd
  • Stewiozyd
  • Suma glikozydów stewiolowych

Rzetelna analiza glikozydów stewiolowych jest kluczowym elementem zarządzania jakością i bezpieczeństwem żywności, szczególnie w segmencie produktów o obniżonej zawartości cukru.

– – –

KAŻDEGO DNIA WSPIERAMY TWÓJ BIZNES. SKORZYSTAJ Z NASZYCH DOŚWIADCZEŃ!

Masz jakiekolwiek pytania? Skontaktuj się z Zespołem GBA POLSKA.